TUYÊN TRUYỀN NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA LUẬT HỘ TỊCH SỐ 03/2026/QH16

Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 được Quốc hội khóa XVI, Kỳ họp thứ Nhất thông qua vào ngày 23/4/2026. Luật sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027. Luật tạo cơ sở pháp lý để đổi mới toàn diện công tác đăng ký, quản lý hộ tịch theo hướng hiện đại, đồng bộ, liên thông dữ liệu và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

1. Bố cục của Luật

Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 gồm 04 chương, 30 điều, cụ thể:

Chương I: Những quy định chung gồm 14 điều (từ Điều 1 đến Điều 14).

Chương II: Đăng ký hộ tịch gồm 02 mục, 09 điều (từ Điều 15 đến Điều 23).

Chương III: Cơ sở dữ liệu hộ tịch gồm 04 điều (từ Điều 24 đến Điều 27).

Chương IV: Điều khoản thi hành gồm 03 điều (từ Điều 28 đến Điều 30).

2. Những nội dung cơ bản của Luật

Thứ nhất, đổi mới thẩm quyền đăng ký hộ tịch theo hướng thuận tiện cho người dân. Theo quy định mới, mọi sự kiện hộ tịch trong nước được đăng ký tại Ủy ban nhân dân cấp xã, không phụ thuộc nơi cư trú hoặc địa giới hành chính. Người dân có thể lựa chọn bất kỳ UBND cấp xã nào thuận tiện để thực hiện các thủ tục hộ tịch, giúp giảm thời gian đi lại, chi phí và khắc phục tình trạng đăng ký sai thẩm quyền.

Thứ hai, đơn giản hóa mạnh mẽ thủ tục hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số. Luật giảm đáng kể thủ tục hành chính, mở rộng việc đăng ký hộ tịch trực tuyến, tăng cường liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước và thực hiện nguyên tắc "người dân chỉ cung cấp thông tin một lần". Cơ quan nhà nước có trách nhiệm chủ động khai thác dữ liệu đã có, hạn chế tối đa việc yêu cầu người dân nộp lại các giấy tờ đã được số hóa. Đồng thời, kết quả giải quyết thủ tục hộ tịch được cấp dưới dạng điện tử; các giấy tờ quan trọng như Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn và Giấy chứng tử vẫn được cấp bản giấy theo quy định.

Thứ ba, chuyển từ phương thức quản lý sang phục vụ người dân. Luật bổ sung cơ chế đăng ký khai sinh và khai tử chủ động. Khi dữ liệu từ cơ sở y tế được kết nối đầy đủ với hệ thống đăng ký hộ tịch điện tử, cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ chủ động thực hiện đăng ký khai sinh hoặc khai tử mà người dân không phải trực tiếp thực hiện như trước. Đây là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Thứ tư, xây dựng Cơ sở dữ liệu hộ tịch quốc gia thống nhất. Luật xác định Cơ sở dữ liệu hộ tịch là cơ sở dữ liệu quốc gia do Bộ Tư pháp quản lý, được xây dựng tập trung, kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành khác. Dữ liệu được bảo đảm an toàn, bảo mật, tạo điều kiện thuận lợi cho việc khai thác thông tin, giải quyết thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Thứ năm, tiếp tục hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm tốt hơn quyền nhân thân của cá nhân. Luật bổ sung nhiều quy định mới về quyền đăng ký hộ tịch của người gốc Việt Nam chưa xác định quốc tịch; xác định thông tin khai sinh là thông tin hộ tịch gốc của mỗi cá nhân; công nhận giá trị pháp lý của dữ liệu hộ tịch điện tử; bổ sung quy định về thay đổi quê quán, đăng ký giám sát việc giám hộ và một số nội dung khác nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

3. Ý nghĩa của Luật

Việc ban hành Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 góp phần hiện đại hóa nền hành chính, giảm thủ tục, giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước thông qua việc xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch đồng bộ, thống nhất trên phạm vi cả nước.

Để Luật được triển khai hiệu quả, mỗi người dân cần thực hiện đăng ký hộ tịch đầy đủ, đúng thời hạn; chủ động cập nhật, kiểm tra thông tin hộ tịch của mình trên các hệ thống điện tử; sử dụng các cổng dịch vụ công chính thức khi thực hiện thủ tục hành chính và kịp thời phản ánh với cơ quan có thẩm quyền nếu phát hiện sai sót trong dữ liệu hộ tịch.

Link xem thông tin chi tiết:

https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=218094&classid=1&typegroupid=3